Waar we vandaan komen, wie onze voorouders waren, waar onze achternaam vandaan komt, zijn allemaal populaire vragen waar men tijdens de genealogie zoektocht graag antwoord op willen hebben. Tegelijkertijd zijn dit ook de moeilijkste vragen om een antwoord op te hebben. Dit komt omdat herkomst en ontstaansgeschiedenis van mensen zeer complex in elkaar zitten: sociale, religieuze, economische en politieke beslissingen van mensen bepaalden waar men heen trok en met wie ze omgingen. Daarom doe ik graag een introductie over Genealogie en huidige DNA-wetenschap die zeer nauw met elkaar te maken hebben over onze afkomst en ook een betere blik geeft waar de familienaam van den Berge vandaan komt.
Genealogie en DNA-wetenschap
De laatse 15-20 jaar is DNA een steeds belangrijkere rol gaan spelen in de vragen: wie we zijn en waar we vandaan komen. We zijn steeds beter gaan begrijpen hoe we ons ontwikkeld hebben, waar we ons bewogen hebben en met wie we ons hebben vermenigvuldigd over de laatste paar duizenden jaren. Deze onderzoeken en ontdekkingen zijn nog steeds volop aan de gang en men ontdekt elke dag weer iets nieuws. Een rondje over het Internet geeft je de meest interessante ontdekkingen. Voor de vraag waar komt de familie(naam) van den Berge vandaan, wil ik graag 3 theorieën en feiten uitlichten:
1: Je hebt vast de talloze commerciële DNA bedrijven gezien die handig inspelen op de nieuwsgierigheid van mensen om je te laten profileren waar je (oer)voorouders vandaan komen. Leuk en interessant, maar neem dit niet als 100% waar. Het blijkt namelijk dat deze bedrijven je DNA analyseren op hele algemene data die je kan toepassen op zo’n beetje de gehele wereld. Dit komt omdat de mensheid, onze huidige soort (Homo Sapiens), zich over een aantal duizenden jaren zich over de gehele Aarde heeft verspreid. Een persoon in Ierland heeft dezelfde DNA-structuur als iemand in Vladivostok. De Homo Sapiens heeft nooit stil gezeten; Nederlanders en Europeanen zijn niet uit de klei herrezen. We zijn hier terecht gekomen doordat je voorouders continue zijn blijven rondtrekken. Daarom kan een DNA-bedrijf je niet een plattegrondje geven, met; hier komen je voorouders vandaan, dat is simpelweg onmogelijk. Wellicht hebben je voorouders een 100 tot 200 jaar op een vaste plek geleefd, maar het zegt niets over je herkomst. Daar komt bij dat wij als Homo Sapiens erg emotioneel zijn wanneer het over groepsverbanden gaat. We willen graag ergens bij horen en stoppen elkaar graag in hokjes: jij komt daar vandaan, jij bent duidelijk één van hen, enz. Dus iemand wijsmaken; je voorouders komen uit deze streek, geeft een emotionele band en dat willen we graag aannemen. Herkomst en migratie zijn zeer grillig en dit zijn daarom zeer belangrijke factoren om mee rekening te houden met je eigen stamboom.
2: Het volgende punt gaat over de gemeenschappelijke voorouder. Elk persoon heeft 2 ouders, 4 grootouders, 8 overgrootouders, 16 betovergrootouders, enz. Elke generatie voor jou verdubbelt zich in personen. Dit is een populaire manier om je voorouders in kaart te brengen: een Kwartierstaat. Dit gaat een aantal keren goed, maar uiteindelijk krijg je meer voorouders dan dat er destijds werkelijk leefden. Wat er gebeurd is dat je gemeenschappelijke voorouders krijgt; kwartierstaten vouwen in elkaar als een web. Hoe verder je terug in de tijd gaat, des te meer gemeenschappelijke voorouders je hebt. Voor een geruime tijd gingen we er van uit dat de mensheid een gemeenschappelijke ouder heeft (genaamd mitochondrial Eve) die zo’n 100.000 tot 200.000 jaar geleden leefde. De wiskundige Joseph Chang heeft deze theorie onderworpen aan wiskundige berekeningen en heeft in zijn onderzoek van 1998 dit volledig kapot geslagen. Dit is in latere jaren een aantal keren bevestigd door andere onderzoekers en in 2013 door Peter Ralph en Graham Coop zeer nauwkeurig herberekend op de Europese mens. Ze hebben van 2257 Europeanen, waarvan ze 100% wisten dat hun grootouders uit hetzelfde geografische gebied kwamen, het DNA geanalyseerd. Deze groep hebben ze in 40 populaties verdeeld en gekeken hoeveel gemeenschappelijke DNA-structuren men had. Dus bijvoorbeeld hoeveel Italiaans DNA zich in een Brits persoon bevond. Het blijkt dat het slechts een aantal generaties duurt om al heel snel een gemeenschappelijke ouder te hebben. De conclusie uit deze berekening is dat de huidige Europese inwoner dezelfde voorouders hebben die 1000 jaar geleden (en die nakomelingen hebben gegeven) in Europa leefde. Dit zet je ook direct aan het nadenken over je eigen stamboom. Vaak gaan de gemiddelde stambomen niet verder terug dan 400 jaar (als je geluk hebt), maar mocht je een van den Berge persoon tegenkomen, die wellicht niet met je stamboom verbonden is, dan kan je er 80% vanuit gaat dat hij of zij toch gerelateerd is. Toeval bestaat niet: met de berekeningen van Peter Ralph en Graham Coop en je hebt beiden dezelfde achternaam, je bent gerelateerd. Zie verder punt 3.
3: De familienaam van den Berge kan men opdelen in 14 tot 16 Nederlandse stambomen die op de dag van vandaag 4000 nakomelingen hebben. In de afgelopen eeuwen zijn ook een aantal van den Berge stambomen uitgestorven doordat er te weinig of geen mensen waren die de naam konden voortzetten. De stambomen omvatten zo’n 400 jaar historie in Nederland en ze hebben allemaal iets gemeenschappelijks: 15 van de 16 stamouders (eerste bekende van den Berge persoon in de stamboom) komen uit Zeeland en menig van deze 13 tot 14 stamouders komen weer uit België. De naam van den Berge komt dus uit België. Dit feitelijk bevestigt de punten 1 en 2. Kort gezegd: van den Berge mensen zijn gerelateerd met dezelfde migratie achtergrond.